فرزندتان را با دلیل متقاعد کنید – قسمت اول

بهترین روشِ وضع هر نوع مقرراتی برای کودکان ، ارائۀ توضیح و دلیل کافی است، زیرا وقتی بچه ها بپذیرند که باید مقرراتی منصفانه در بین باشد احتمال اینکه از آن پیروی کنند بیشتر می شود.

بهترین روشِ وضع هر نوع مقرراتی برای کودکان ، ارائۀ توضیح و دلیل کافی است، زیرا وقتی بچه ها بپذیرند که باید مقرراتی منصفانه در بین باشد احتمال اینکه از آن پیروی کنند بیشتر می شود.
آیا توضیحِ تنها برای واداشتن کودکان به پیروی از مقررات کافی است؟ در مورد بسیاری از بچه ها بله، اما برای بعضی از بچه های سرکش مجبور می شوید توضیح را با توبیخ (و در صورت اطاعت کودک با پاداش) همراه کنید. پس در وضع مقررات، توضیح و تشریح آنها به تنهایی یا همراه با یکی از روش های انضباطی لازم می شود.
اگرچه والدین دانسته یا ندانسته از دادن توضیح طفره می روند، در هر حال مجبور می شوند به سؤالات زیادی پاسخ دهند، زیرا همین که کودکان بتوانند سؤالاتی بپرسند: چرا؟ ورد زبانشان می شود.
بسیاری از والدین توضیحات خود را با سطح درک و فهم فرزندشان سازگار نمی کنند؛ معمولاً برای بچه های کوچک زیاد و برای نوجوان ها کم توضیح می دهند. برای فرزند سه ساله طوری دلیل و برهان نیاورید که انگار توان عقلی نوجوان را دارد؛ به همین ترتیب نباید انتظار داشت نوجوانان دلایل در خور کودکان پیش دبستانی را بپذیرند.
به منظور اتخاب شیوۀ صحیح ارائۀ دلیل برای کودکان سنین مختلف، باید از چگونگی رشد فکری هر کودک ارزیابی صحیحی داشت. کودک پیش دبستانی، کودک دبستانی و نوجوان هر یک نگاه خاصی به مقررات دارند. چند رهنمود عمومی مفید:
– برای کمتر از شش ساله ها، توضیح باید معقول باشد.
– برای شش تا یازده ساله ها توضیح باید معقول و در عین حال منطقی باشد.
– برای بچه های بزرگتر از یازده سال توضیح باید معقول و منطقی بوده با سایر اموری که گفته و یا انجام داده اید باید هماهنگ و همساز باشد.
بچه های کوچکتر از شش ساله دربارۀ مبنای منطقیِ مقررات سؤال نمی کنند. ممکن است بپرسند چرا باید از آن مقررات پیروی کنند، ولی منظورشان این است که آیا باید اطاعت کنند یا خیر، نه اینکه دلیل و برهان شما چیست.
برای کمتر از شش ساله ها تقریباً هر توضیحی به شرط اینکه معقول و صادقانه باشد کافی است. (در هیچ شرایطی نباید به کودکان دروغ گفت حتی اگر دروغی بی ضرر باشد زیرا این پیام را می رساند که گفتن دروغ های کوچک اشکالی ندارد)
فرزند پنج ساله تان می پرسد چرا باید اسباب بازی هایش را جمع کند. به او بگویید چون نگران هستید که کسی پایش به آنها گیر کند و بیفتد، یا اینکه می خواهید اتاق را جارو بزنید یا چون نمی خواهید هیچکدام از آنها گم بشود؛ یا چون از جمع کردن اشیاء خسته شده اید و احتیاج دارید به شما کمک کند، یا حتی اینکه دوست ندارید خانه به هم ریخته باشد.
یعنی هر توضیحی که معقول باشد، کفایت می کند. اگر فرزندتان خیلی کوچک باشد حتی “چون من می گویم” نیز تاثیر می کند.
در حقیقت هیچ علتی ندارد تلاش کنید کودک کمتر از شش سال علت اصلی مقررات را بفهمد، زیرا در این سنین او مهارت های عقلی لازم برای درک دلیل را ندارد. اگر عادت دارید توضیح بدهید سعی کنید دلیل ساده و قابل لمس باشد. مثلاً اگر می خواهید کودک چهار سالۀ شما هویجش را بخورد، سخنرانی طولانی در مورد هرم غذایی و اینکه سبزی ها در کجای آن هرم قرار دارد، لازم نیست؛ همین بس که بگویید هویج برایش خوب است.
دربارۀ اهمیت خوردن میوه و سبزی ها و اینکه چه غذاهایی سالم یا ناسالم است، به کودک درس بدهید، اما این جدا از وادار ساختن کودک به خوردن هویج در سر میز شام است.
وقتی توضیح ساده و سر راست کفایت می کند، وقت خود را با توضیحات علمی و طولانی تلف نکنید. خطابه در مورد ویتامین ها و اهمیت آنها در دستگاه ایمنی بدن برای کودکان بزرگتر فایده دارد.

ادامه را در مطلب بعدی بخوانید…..

به اشتراک گذاری این نوشته

یک دیدگاه