پیامدهای توجه و محبت بیش از حد به کودک

تربیت کردن فرزندان، همواره یکی از اولویت‌های اصلی زندگی افراد محسوب می‌شود. همه‌ی ما تمام تلاش خود را می‌کنیم تا پدر و مادر خوبی باشیم و فرزندانی موفق و خوشبخت به جامعه تحویل دهیم، اما گاهی اوقات برای این‌که والدین خوب و کاملی به نظر برسیم، مرتکب اشتباهاتی در شیوه‌ی فرزند پروری خود می‌شویم. یکی از این اشتباهات، توجه و محبت کردن بیش از حد به کودک است. توجه و محبت بیش از حد به فرزندتان تقریباً به اندازه کم‌توجهی به فرزندتان مضر است. بنابراین در این مقاله پیامدهای توجه و محبت‌ بیش از حد به کودکان را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

‌

نتیجه محبت بیش از حد؟ توجه طلبی کودک

اگر کودک همیشه در مرکز توجه و مورد محبت بیش از حد قرار گیرد و فراهم کردن نیازها و خواسته های او همیشه در اولویت باشد، به طوری که حقوق بزرگسالان و دیگران به کلی نادیده گرفته شود، کودک معتاد به توجه می‌شود. هنگامی که این اتفاق می‌افتد، معمولا والدین از کودک ناامید و عصبانی می‌شوند، اما همچنان به توجه ادامه می‌دهند، اما به شیو‌ه‌ای منفی. اغلب پدر و مادرها با دادن پاسخ نادرست به خواسته‌ها و توجه طلبی کودک، تله لوس شدن را برای او ایجاد می‌کنند.

چیزی که به عنوان لوس شدن کودک در ذهن ما است نتیجه‌ی ابراز محبت زیاد نیست، بلکه ناشی از دادن چیزهای دیگر به جای محبت به اوست، چیزهایی مثل چشم‌پوشی از خطا، انتظارات اندک و دادن چیزهای جورواجور. از طرفی وقتی پدر و مادرها سعی می‌کنند روش‌های تربیتی دیگری را جایگزین کنند، کودک معتاد به توجه رفتارهای دیگری را برای حفظ تعامل ایجاد می‌کند.

برخی از کودکان به شدت پرتوقع و پرخاشگر می‌شوند، برخی دیگر منفعل و درمانده. آن‌ها هر کاری انجام می‌دهند تا توجه قبل را به دست آورند. در نهایت، کودک واقعاً وابسته و ناراضی است، زیرا هرگز توجه کافی برای رضایت کودک وجود ندارد.

‌چگونه ما بیش از حد به فرزندان خود توجه و محبت می‌کنیم؟

اساساً دو راه وجود دارد که توجه و محبت بیش از حد اتفاق می‌افتد:

1- اولا این‌که معمولا هر پدر و مادری فکر می‌کنند فرزندشان شایان ستایش و شگفت‌انگیز است و محبت به او هیچ حد و مرزی ندارد:

برخی از والدین با نشان دادن گل سرسبد خانواده خود به دیگران، رضایت شخصی خود را به دست می‌آورند. در دنیای ما معنی محبت به کودک در جایگزین‌های مختلفی مثل قرار ندادن حد و مرز برای کودک، پذیرش بی قید و شرط خواسته‌ها و خریدهای افراطی اسباب بازی یا غذا یا هدایا به کار برده شده است.

اگر کودک در هر فرصتی نمایش داده شود و به این باور برسد که بهتر از سایرین است، آن‌وقت است که آسیب می‌بینند. کودکی که یاد می‌گیرد در کانون توجه قرار گیرد، زمانی که این توجه و محبت کم شود، زمان سختی خواهد داشت. بزرگ‌ترین مشکل در به اشتراک گذاشتن کانون توجه با خواهر و برادر بعدی خواهد بود.

2- راه دوم توجه و محبت بیش از حد که والدینی طی می‌کنند این است که به خاطر فرزند از تمام حقوق خود صرف نظر می‌کنند.

والدین می‌‌توانند با حفظ زندگی خود و رعایت حقوق خود از این دام جلوگیری کنند. برای مثال، اصرار بر این‌که کودک در تخت خودش بخوابد، گامی مثبت به سوی رشد استقلال کودک است. اصرار بر این‌که کودک در یک ساعت معقول به رختخواب برود، نیز کار خوبی است. والدین به وقت خصوصی نیاز دارند.

برای ازدواج سالم و رشد کودک سالم لازم است که بفهمد محدودیت‌هایی وجود دارد و والدین به زمانی برای بودن با یکدیگر نیاز دارند. همچنین کودکان باید بدانند که اجازه ندارند، مکالمات بزرگسالان را قطع کنند. می‌توان به آن‌ها آموزش داد که چگونه بدون قطع کردن حرف دیگران، اعلام حضور کنند. به کودک پیش دبستانی نشان دهید که چگونه یک دست خود را روی بازو یا پای بزرگسال بگذارد و صبورانه منتظر بماند تا بزرگسال بتواند با کودک صحبت کند. با گرفتن دست کودک در دست خود، کودک می‌فهمد که والدین می‌دانند او آن‌جاست.

برای خواندن مقاله‌ی تاثیرات شگفت انگیز محبت و همدلی با کودک کلیک کنید.

‌عواقب توجه و محبت بیش از حد به کودک

در این روزها که خانواده‌ها کوچک‌ و کوچک‌تر می‌شوند، خیلی راحت می‌توان بیش از حد به کودک توجه و محبت کرد. شاید مشکلات شخصیتی در ابتدا آشکار نباشد، اما در عرض چند سال، یک کودک معتاد به توجه یک مشکل جدی است. وقتی بسیاری از کودکان از بی‌توجهی رنج می‌برند، شاید عجیب به نظر برسد که بگوییم توجه بیش از حد می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

تأثیر توجه بیش از حد، چه بر روی روابط دوستانه یا روابط خانوادگی، عموماً منفی و معکوس است. اگرچه روابط سالم به درجه خاصی از توجه نیاز دارد، توجه بیش از حد یکی از طرفین بر دیگری می‌تواند عدم تعادل عاطفی را در رابطه ایجاد کند. برای کودکان، محبت بیش از حد می‌تواند بسیاری از رفتارهای مشابهی را ایجاد کند که در نوجوانان تشنه توجه دیده می‌شود. هر دو افراط، فرزندانی خواستار و ناامن ایجاد می‌کنند.

کودکی که مورد بی‌توجهی قرار گرفته هرگز از عشق و محبت مطمئن نیست، زیرا هرگز آن را تجربه نکرده است. کودک معتاد به توجه به دلیل ترس از قطع توجه، همیشه احساس ناامنی می‌کند. والدین و معلمان نیز با تعیین میزان محبت بیش از حد روبه‌رو هستند. تمجید مداوم از کودک، آگاه کردن او از میزان باهوشی او و توجه به تمام خواسته‌های او ممکن است مانع از رشد مهارت‌های زندگی او شود. تحسین و تشویق کودکان زمانی بهترین است که به نمایش شجاعت یا انجام موفقیت آمیز وظایف چالش برانگیز محدود شود.

هدیه دادن مداوم برای کودکان مشکل ساز است، زیرا به آنها یاد نمی‌دهد که تلاش کنند و به آنچه می‌خواهند، برسند. در حالی که برآورده کردن نیازهای کودکان مهم است، توجه بیش از حد به خواسته‌های آنها ممکن است این نیاز را تداوم بخشد. کودکانی که مورد توجه، تحسین و محبت بیش از حد دریافت می‌کنند ممکن است دچار مشکلات شخصیتی شوند. توجه افراطی همچنین عاملی در بیماری‌های روانی مانند افسردگی، روان رنجوری و اضطراب با تمرکز شدید بر روی مسائل غیرقابل کنترل یا بی اهمیت است.

‌کلام آخر: ما باید حواسمان به فرزندانمان باشد و به آن‌ها رسیدگی کنیم، زیرا آن‌ها نمی‌توانند بدون توجه و محبت کافی رشد سالم داشته باشند. در تحقیقات مربوط به روابط والدین با فرزندان، همواره متعادل‌ترین فرزندان در محیط‌های پر از عشق و محبت والدین بزرگ شده‌اند.

با این حال، اگر محدودیتی در نظر نگیریم به فرزندانمان آسیب می‌زنیم. باید تلاش کنیم همیشه تعادل را تربیت فرزند خود حفظ کنیم و در انتخاب شیوه فرزندپروی خود نه خیلی سخت‌گیر باشیم و نه خیلی نرم و سهل‌انگار! ما با رعایت حقوق خود، به فرزندان خود یاد می‌دهیم که به ما احترام بگذارند و همچنین از آسیبی که توجه و محبت بیش از حد و اندازه می‌تواند به کودک و خانواده وارد کند، جلوگیری می‌کنیم.