چگونه کودکان مسئولیت پذیر و وظیفه شناس داشته باشیم

هر والدینی آرزوی داشتن فرزندی وظیفه شناس، قابل اعتماد و مایل به پاسخگویی در قبال اعمال خود را دارد. متاسفانه، بچه‌ها با دانستن مسئولیت‌پذیری به دنیا نمی‌آیند و باید به آن‌ها آموزش داده شود. برای این‌که در بزرگسالی مسئولیت‌پذیر باشند، باید از سنین پایین به کودکان مسئولیت‌پذیری آموزش داده شود. کودکانی که یاد نمی‌گیرند در قبال اعمال خود پاسخگو باشند، گاهی به بزرگسالانی غیرمسئول تبدیل می‌شوند و دیگران را به خاطر کاستی‌های خود سرزنش می‌کنند.

با در نظر گرفتن این موضوع، در این‌جا مواردی وجود دارد که ما به عنوان والدین می‌توانیم برای تربیت کودکان مسئولیت پذیر انجام دهیم.

مسئولیت چیست و مسئولیت‌پذیری به چه معناست؟

مسئولیت‌پذیری یکی از مهم‌ترین عواملی است که بر موفقیت کودکان چه در مدرسه و چه در دنیای بزرگ‌تر در بزرگسالی تأثیر می‌گذارد. با این حال، مسئولیت فقط یک چیز نیست، بلکه ترکیبی از چیزهای متفاوتی است. قابل اعتماد بودن، پایبندی به قول خود، انجام کارها به بهترین شکل ممکن، اعتراف به اشتباهات، پذیرش اعتبار، مسئولیت‌پذیری در مورد رفتار خود، انجام تعهدات، مشارکت در خانواده و جامعه، چیزهای متفاوتی هستند که برای مسئول ساختن یک فرد در کنار هم قرار می‌گیرند.

چرا آموزش مسئولیت‌ پذیری به کودکان مهم است؟

ما در دنیای شلوغی زندگی می‌کنیم که هر کدام وظایف و زندگی خود را برای رهبری دارند. برای این‌که این کار را برای خود و دیگران آسان کنیم، مسئولیت‌ پذیر بودن مهم است. دنیایی که در آن همه مسئول اعمال خود هستند، جایی که کودکان به گونه‌ای تربیت می‌شوند که مسئولیت‌پذیر باشند و به آن‌ها آموزش داده شود که از زیر بار مسئولیت‌های خود به‌عنوان یک شخص شانه خالی نکنند، جهان را به مکانی آرام‌تر و کارآمدتر برای زندگی تبدیل خواهد کرد.

ما به عنوان والدین، ارزش‌های خوب، اخلاق، احترام، مهربانی و غیره را به فرزندان خود آموزش می‌دهیم. به همین ترتیب، یکی از مهم‌ترین درس‌هایی که می‌توانیم به فرزندان خود بیاموزیم مسئولیت‌پذیری است. ما بر این باوریم که آموزش دادن به فرزندان خود برای مسئولیت‌پذیری بزرگسالان ممکن است ساده‌ترین کار نباشد، اما کاری ضروری است که باید از سنین پایین شروع شود. فردی با احساس مسئولیت شخصی بسیار توسعه یافته احتمالاً در مدرسه خوب عمل می‌کند، در کار موفق می‌شود و در کل جامعه پیشرفت می‌کند.

کیفیتی که در هر زمینه‌ای از زندگی خود را نشان می‌دهد داشتن احساس مسئولیت است، زیرا افرادی که مسئولیت‌پذیر هستند کسانی هستند که می‌توانیم روی آن‌ها حساب کنیم و به آن‌ها اعتماد کرد. همه ما دوستان، همسایگان، همکاران و‌… می‌خواهیم که مسئولیت‌پذیر باشند. پس:

چگونه می‌‌توانیم کودکان مسئولیت پذیر داشته باشیم و احساس مسئولیت را در فرزندان خود القا کنیم؟

1. آموزش مسئولیت پذیری به کودکان از سنین کم

آموزش مسئولیت‌پذیری به یک نوجوان به طور ناگهانی و غیر منتظره یک کار دشوار است که ممکن است حتی به نتیجه نرسد. تلاش برای تغذیه یا آموزش هر عادت خوب از سنین پایین، مجموعه‌ای از مزایای خاص خود را دارد. منظور ما در این‌جا این است که اجازه ندهیم بچه‌های کوچک مالکیت کامل وظایف را به عهده بگیرند یا مسئولیت کامل کارهای خانه یا تکالیف و غیره را به بچه‌ها بدهیم.

این بیشتر در مورد شروع به آموزش فرزندان خود برای درک اصول اولیه مسئولیت است. از آن‌جایی که بیشتر کودکان دوست دارند به والدین در خانه یا در هنگام خرید مواد غذایی یا برنامه‌ریزی رویداد کمک کنند، از این زمان به نفع خود استفاده کنید و مسئولیت‌های کوچک را به فرزندان خود بیاموزید.

همچنین فرصت‌های فراوانی را برای فرزندتان فراهم کنید تا بتواند مستقل فکر کند و احتمالاً بتواند برای خودش تصمیم‌های کوچک بگیرد. برای تشویق به این کار، می‌توانید کارهای ساده‌ای را تنظیم کنید که می‌دانید فرزندتان به تنهایی قادر به انجام آن‌هاست. بنابراین فرزند شما می‌داند که می‌تواند وظایف خاصی را به تنهایی انجام دهد و در نهایت او را برای مسئولیت‌های بزرگ‌تر بعداً مناسب با رشد آماده می‌کند.

تربیت کودک

بیشتر بخوانید: چگونه مسئولیت‌پذیری را به کودکان بیاموزیم

2. انتظاراتتان را متناسب با سن کودک تنظیم کنید:

یکی از ساده‌ترین راه‌های آموزش مسئولیت‌پذیری به کودکان می‌تواند انجام کارهای خانه باشد. هر بار که کاری در دستتان است، می‌توانید به این کاری فکر کنید که فرزندتان بتواند بدون مشکل زیاد انجام دهد و با دستورالعمل‌های واضح در مورد این‌که چه کاری باید انجام دهد، فرزندتان را تشویق کنید تا با توجه به سنش به شما کمک کند. انجام این نوع کارهای ساده با دستورات شما و نظارت شما، نه تنها به فرزند شما کمک می‌کند که مسئولیت‌پذیر شود، بلکه می‌تواند عزت نفس او را هر بار که یک کار را با موفقیت انجام می‌دهد افزایش دهد.

وقتی با کودکان نوپا و پیش از نوجوانی سر و کار دارید، همیشه دستورالعمل‌های روشنی ارائه دهید. به عنوان مثال، می‌توانید به سادگی از نوجوان خود بخواهید اتاقش را تمیز کند، اما همین درخواست ممکن است برای یک کودک کوچک‌تر بسیار دلهره‌آور باشد. در چنین مواردی، مشخص باشید و وظایفی را به آن‌ها بسپارید که شامل چندین مرحله می‌شود، مانند مرتب کردن لباس‌هایشان، مرتب کردن رختخواب‌ها، کنار گذاشتن اسباب‌بازی‌هایشان، مرتب کردن کتاب‌ها و غیره.

مهم‌ترین جنبه در آموزش مسئولیت‌پذیری به کودکان در خانه با استفاده از کارهای ساده، ارائه بازخورد و قدردانی مکرر، ملموس و واضح است. وقتی بچه‌ها نمی‌توانند کار را به تنهایی انجام دهند، می‌تواند این باشد که تکالیف خود را خودشان به پایان برسانند یا کیف مدرسه‌اش را طبق جدول زمانی روز بعد ببندند. دقیقاً برای فرزندانتان توضیح دهید که چه چیزی خوب بوده و چه چیزی خوب نیست، در حالی که به آن‌ها فرصت دهید تا اشتباهات خود را روز بعد توسط خودشان و تحت نظارت شما برطرف کنند.

3. پاسخگویی را به کودکان آموزش دهید:

در حالی که ممکن است به نظر کار دشواری به نظر برسد که فرزندان خود را در زمانی که مسئولیت خود را انجام نمی‌دهند، پاسخگو نگه دارید، اجرای مسئولیت‌پذیری برای تربیت آن‌ها به عنوان فردی مسئول ضروری است. وقتی والدین فرزندان را مسئول می‌دانند، لزومی ندارد که منفی باشد، زیرا عمل پاسخگو بودن، تمایل به انجام مسئولیت‌ها را در آینده افزایش می‌دهد. وقتی والدین فرزندان خود را مسئول نمی‌دانند یا عواقب تعیین شده را رعایت نمی‌کنند، بی‌مسئولیتی در کودکان را بیشتر افزایش می‌دهد.

مجدداً به کودکان تأکید می‌کند که دروغ‌ها، بهانه‌ها و توجیهات آن‌ها در تلاش برای اجتناب از قبول مسئولیت خود یا اعمال و رفتارشان به خوبی برای آن‌ها مفید است. برای این‌که فرزندانتان را وادار به تمیز کردن بعد از بازی کنید، می‌توانید به آن‌ها اطلاع دهید که اگر مکان نامرتب را ترک کنند تا یک روز معین دیگر نمی‌توانند با اسباب بازی‌ها، مداد رنگی یا خاک رس خود بازی کنند. سپس باید به روی حرف‌های خود بمونید و اگر از مسئولیت شانه خالی کردند، اسباب بازی‌هایشان را بردارید.

بنابراین هرچه بیشتر عواقب و قوانین را اجرا کنید، احتمال این‌که آن‌ها کارهای خود را انجام دهند بیشتر می‌شود. برای بچه‌های کوچک‌تر، کاری که می‌توانید انجام دهید این است که به جای این‌که خودتان آن کار را انجام دهید، به آن‌ها آموزش یا به آن‌ها کمک کنید تا یک کار را همراه با آن‌ها انجام دهند. برای مثال، اگر به فرزندتان آموزش می‌دهید که کیفش را برای روز بعد ببندد، با او بنشینید و به او بیاموزید که چگونه کتاب‌هایش را مطابق جدول زمانی در کیفش بگذارد، یک چک لیست برای همه چیزهایی که باید حمل کند، ایجاد کنید.

در نهایت، آن‌ها یاد خواهند گرفت که مسئولیت‌های خود را انجام دهند. برای بچه‌های بزرگ‌تر، هنوز هم می‌توانید با نتیجه کار کنید، بنابراین اگر فرزندتان فراموش کند رنگ‌های خود را برای کلاس هنری روز بعد بسته بندی کند، به سادگی نمی‌تواند نقاشی کند یا هنر خود را تمرین کند. این باعث می‌شود که بچه‌ها دفعه بعد که مشغول انجام کاری هستند، مسئولیت‌های خود را به خاطر بسپارند.

آموزش مسئولیت پذیر بودن به کودکان

بیشتر بخوانید: ۵ مورد که نشان می‌دهد فرزندم مسئولیت‌پذیر است

4. الگوی رفتار مسئولانه به کودک

همان‌طور که همیشه می‌گوییم، یکی از بهترین راه‌هایی که می‌توانیم هر چیزی را به کودکان بیاموزیم، الگو گرفتن است. با مراقبت خوب از فضای خود و چیزهای خود به فرزندان خود نشان دهید که چقدر مسئولیت‌پذیر هستید و به آن‌ها توضیح دهید که چرا این کار را انجام می‌دهید.

به عنوان مثال، هنگامی که از بیرون برگشتید، می‌توانید ژاکت خود را روی چوب لباسی، کیف خود را در جایش و کلیدهای خود را در جا کلیدی قرار دهید و به آن‌ها توضیح دهید که وسایل را در جای مناسب خود قرار دهید تا به راحتی در دسترس باشند. پس هر زمان که به دنبال آن وسایل باشند به راحتی پیدا می‌شوند. اگر از جمله کسانی هستید که همیشه دیر سر کار می‌آیند و دائماً به دنبال وسایل هستند، وقت آن است که وسایل خانه را مرتب کنید. فراموش نکنید فرزندان شما از طریق تماشا کردن یاد می‌گیرند و نه فقط از طریق گوش دادن.

حتی زمانی که فرزندانتان ببینند که شما برای بهبود عادات خود تلاش می‌کنید، احتمالاً فرزندان شما نیز همین کار را خواهند کرد. کودکان از رفتارها و ارزش‌های والدین یاد می‌گیرند. اگر والدینی به فرزند خود بگویند که در مورد دیگران بد صحبت نکند و کودک مکررا شاهد بدگویی تلفنی مادر با همکارانش باشد، پیام‌های متناقضی ارسال می‌کند. فقط به کودکان نگویید که چگونه مسئولانه رفتار کنند، به آن‌ها نشان دهید.

تربیت فرزند

بیشتر بخوانید: 10 مهارت‌ ضروری که باید به کودکان خود بیاموزید

کلام آخر: یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی که کودکان در جوانی می‌توانند بیاموزند، یادگیری نحوه انجام مسئولیت‌ها است. اگر از سنین پایین‌تر به آن‌ها مسئولیت‌پذیری را بیاموزیم، با بزرگ‌تر شدن، درک کاملی از رابطه بین مسئولیت‌ها و مسئولیت‌پذیری خواهند داشت. زمانی که کودکان مسئولیت شخصی خود را توسعه می‌دهند، بهترین شانس خود را برای اجتناب از بسیاری از موقعیت‌های نامطمئن و دام‌های زندگی دارند و باعث می‌شود که با افزایش سن بهتر بتوانند با چالش‌های اجتناب ناپذیر زندگی کنار بیایند.

به یاد داشته باشید که مسئولیت‌پذیری را نمی‌توان در یک روز آموزش داد. همچنین درک این نکته مهم است که برخی از کودکان مسئولیت‌پذیر هستند و برخی کودکان مسئولیت‌ پذیر نیستند. بنابراین، مانند هر صفت اساسی دیگر، برخی از ما می‌توانیم بیشتر از دیگران آن را داشته باشیم.

اما از طریق تجربه، می‌توانیم این تمایل را تغییر دهیم، اما فقط تا حدی معین. بنابراین به جایی که فرزندتان واقعاً شروع کرده است احترام بگذارید و سفر او را تشویق کنید، زیرا تا زمانی که کودکان در مقایسه با نقاط شروع خودشان به طور فزاینده‌ای مسئولیت‌پذیر می‌شوند، به خوبی پیشرفت می‌کنند. از آن‌جا که تشویق به مسئولیت ضروری است، اما فشار بیش از حد بر کودکان می‌تواند پیشرفت آن‌ها را بدتر کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *